طراحی بسته بندی، چگونه میتوان بسته بندی مناسب برای کالا انتخاب کرد – قسمت دوم

طراحی بسته بندی نامناسب که منجر به شکست صادرات میگردد
طراحی بسته بندی در کارخانه با آنچه به مشتری می رسد بسیار متفاوت است
“لطفا قبلا حتما قسمت اول را با دقت مطالعه بفرمایید

طبقه بندی کالاها و اهمیت هر یک در طراحی بسته بندی

در قسمت اول اهمیت فنی طراحی بسته بندی را با عملکرد ظاهری آن مقایسه کردیم.

در این قسمت قصد داریم اهمیت عملکرد فنی و ظاهری یک بسته بندی مناسب را با توجه به طبقه بندی کالا مشخص کنیم. در شروع طراحی بسته بندی ابتدا باید به کالا، ماهیت آن و طبقه بندی آن توجه کنیم.در شروع به هیچ وجه نگران گرافیک بسته بندی و  تصاویر گل و بلبل روی آن نباشید.

لطفا به گروه کالاهای ذیل توجه کنید. هر کالایی که می خریم اغلب به یکی از گروههای ذیل تعلق دارد:

پوشاک– مواد غذایی– دارویی– لوازم منزل– تزیینی– نظامی– یدکی– آرایشی و بهداشتی-آنتیک- خشکبار و ….(روی این گروه بندی یا شکلهای دیگر گروه بندی کالا تاکیدی نداریم).

حال به من بگویید آخرین باری که یک شلوار، ماکارونی، قرص سردرد، جاروبرقی، تابلو نقاشی و … به خاطر زیبا بودن طراحی بسته بندی آن خریدید کی بود؟

لطفا به سوال دقت کنید. از بین گروههای فوق، بسته بندی کدامیک برای شما مهم بوده که به خاطر آن انتخاب خود را تغییر داده اید؟

لطفا چند دقیقه برای پاسخ به این سوال وقت بگذارید.

مثال در خصوص اهمیت طراحی بسته بندی در گروه کالاهای مختلف

 شما در خرید پوشاک، به جای طراحی بسته بندی، به کیفیت و اندازه و … کالا دقت می کنید. اغلب در فروشگاههای لباس خبری از بسته بندی لباس در پشت ویترین یا قفسه ها نیست. پس هیچ لباسی را به خاطر بسته بندی زیبای آن خریداری نمی کنید. بعد از خرید لباس اتفاق دیگری می افتد.

فروشگاه و فروشنده مورد نظر به منظور برند سازی و تبلیغات و حفظ کیفیت لباس، آن را داخل یک پاکت، کیسه و … با نام و نشان فروشگاه قرار می دهد. شیوه ای که به منظور حفظ محیط زیست حداقل در اروپا به تدریج در حال منسوخ شدن است. در اروپا اغلب خریداران، خریدها را در کیسه های چند بار مصرف خودشان قرار میدهند.

حال اگر کیسه یا پاکت لباسی که در اختیار شما قرار گرفته دسته راحتی نداشته باشد، دسته آن پاره شود و یا در اثر سایش به شلوار شما در حین حمل رنگ بدهد، از کف ناگهان پاره شود و …. چه اثری در ذهن شما خواهد گذاشت؟

نقش عملکرد فنی در بسته بندی پوشاک چقدر مهم است؟

نتیجه عملکرد بسته بندی پوشاک

پس میبینید در ساده ترین طراحی بسته بندی که یک کیسه یا پاکت ساده برای حمل میباشد نکات فنی در اولویت اول هستند.

طراحی ظاهر بسته بندی فقط در صورت کارکرد فنی مناسب، مورد توجه قرار خواهد گرفت. چه بسا یک پاکت یا کیسه شیک و گران ذهنیت منفی را به مشتری یا دوستار محیط زیست بدهد. به عنوان مثال حاشیه سود فروش این لباس بسیار بالاست وگرنه چنین بسته بندی شیک و تجملاتی برای آن پیش بینی نمیشد. یا چرا باید با خریدن یک لباس این مقدار محیط زیست را آلوده کنیم؟

پس حتی در طراحی یک کیسه یا پاکت ساده برای پوشاک باید قیمت کالا و شرایط خاص فروشگاه را در نظر گرفت. طرح بسته بندی باید فنی و مناسب شرایط کالا، فروش، سلیقه خریداران و … باشد.

طراحی بسته بندی مواد غذایی

اما در خصوص بسته بندی اقلام خوراکی نقش بسته بندی و ظاهر آن چیست؟ نمیتوان نقش بسته بندی زیبا را در فروش اقلام خوراکی نادیده گرفت.

اما باید اذعان داشت که در بهترین شرایط اگر کالایی در یک بسته بندی بسیار زیبا باشد، در صورت عملکرد بد بسته بندی (بد باز شدن درب، پاره شده، سختی مصرف و …) و یا کیفیت بد کالا، فروش فقط یکبار اتفاق می افتد. خریدار فقط یک بار گول ظاهر بسته بندی را می خورد مگر حافظه خیلی بدی داشته باشد.

در بسته بندی مواد غذایی، حفظ کیفیت ماده غذایی نظیر فاکتورهای طعم، بو، ویتامینها و… از یک طرف و جلوگیری از رشد باکتریها، قارچها و … از طرف دیگر از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند.

فاکتورها فنی بسته بندی مواد غذایی و خوراکی ها بسیار زیاد است و توسط کارشناسان مواد غذایی تعیین میگردد. برخی از این فاکتورها به پروسه تولید مربوط است نظیر امکان پرکردن گرم، پاستوریزه کردن، ماشین آلات پرکن و …

مثال در خصوص یکی از عملکردهای فنی در طراحی بسته بندی مواد غذایی

نوشابه خانواده با بسته بندی در بطری های یک و نیم لیتری PET را در نظر بگیرید.

این نوشیدنی گازدار ممکن است سالیان زیادی از نظر کمیت در بسته بندی خود حفظ شود. ولی به لحاظ کیفیت چطور؟

گاز درون نوشابه یک و نیم لیتری در بطری PET معمولی فقط تا 6 هفته بعد از تاریخ تولید برای مصرف کننده “مطلوبیت زیاد” دارد. بعد از شش هفته از تاریخ تولید با کم شدن گاز داخل آن مطلوبیت آن کم و به مرور کمتر خواهد شد.

ما با تاریخ مصرف درج شده روی بطری توسط تولید کننده های نوشابه گازدار کاری نداریم. 6 هفته زمان استاندارد حفظ گاز بسته بندی پت یک و نیم لیتری با مطلوبیت بالا برای حفظ گاز نوشابه میباشد.

این در صورتی است که بطری و درب آن با شرایط و مواد اولیه استاندارد تولید شوند .

پس در مثال بسته بندی نوشابه گازدار، حفظ گاز نوشابه که فقط یکی از فاکتورهای کیفی کالا میباشد، توسط بدنه و درب بطری بسیار مهم است.

سایر فاکتورهای مهم در مثال بسته بندی نوشابه گازدار

علاوه بر حفظ کمیت گاز، بسته بندی نوشابه از نظر فنی باید جوابگوی ده ها فاکتور دیگر نیز باشد.

اگر فقط به چند مورد بخواهیم اشاره کنیم سهولت باز شدن درب بطری ضمن قابلیت حفظ گاز و مایع محتوی آن. عملکرد خوب بطری و درب آن در پروسه تولید یعنی دستگاه پر کن و درب بند. امکان زدن برچسب مناسب، چسبندگی برچسب به بطری. امکان جدا کردن راحت برچسب از بطری بعد از مصرف و به منظور بازیافت.

مقاومت بطری برای تزریق گاز. روشهای جابجایی بسته ها در خطوط انتقال و شبکه توزیع و ….که جزو عوامل بسیار مهم هستند.

رنگ بدنه بطری برای حفظ کیفیت ویتامینها نظیر ویتامین c (اگر نوشابه حاوی ویتامین باشد). سایر فاکتورهای تولید نظیر امکان شستشو و خشک کردن بطری قبل از پر کردن.

بسته بندی ثانویه نوشابه (بسته بندی بعد از بطری) و دها ملاحظات دیگر مربوط به آن و بالاخره بسته بندی تکمیلی یا حمل و نقلی آن و باز دها ملاحظات مربوط به آن و دها عامل فنی ترکیبی دیگر که به تولید و شرایط مصرف کننده و فروشنده برمیگردد. بسیاری ملاحظات دیگر که از حوصله این مقاله خارج است.

برای اطلاعات بیشتر در خصوص بسته بندی مواد غذایی این مقاله انگلیسی بسیار مفید است

قسمت سوم این مقاله بزودی تقدیم می گردد.

کحال زاده اسفند 1397

InterviewTutorial

طراحی بسته بندی مواد غذایی- بسته بندی پوشاک-عملکرد فنی بسته بندی- مشاور بسته بندی-بسته بندی گرافیک بسته بندی-

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *